ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ * του Χαραλάμπη Καραπάνου

«Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρεσθε, τάξεις των αγγέλων ευφραίνεσθε
Δέξαι Βηθλεέμ τον Δεσπότην σου, Βασιλέα πάντων και Κύριον…
Φως εν τω σπηλαίω ανέτειλε και τοις εν τω σκότει επέλαμψε
Χαίρουσα η φύσις αγάλλεται και πανηγυρίζει κι ευφραίνεται»
(βυζ.κάλαντα)

Τα Χριστούγεννα είναι η πιο αγαπημένη εορτή για ολόκληρο τον χριστιανικό μας κόσμο, αγαπημένη εορτή ακόμη και για τους αλλόθρησκους, διότι με τα άσματα της μεγάλωσαν και γαλουχήθηκαν γενιές βρεφών, με τα όνειρα, τις ελπίδες και τους πόθους της αποκοιμήθηκαν γλυκά τόσα μικρά παιδιά. Σ’ αυτήν την ημέρα τα πρόσωπα όλων λάμπουν από την χαρά. Είναι μια μέρα λαμπερή μοσχοβολισμένη από απέραντη οικογενειακή χαρά στην καρδιά του χειμώνα, στο μέσον του ψύχους και του παγετού.
Αποτελούν τα Χριστούγεννα πηγή έμπνευσης για τους ποιητές, τους συγγραφείς και τους μουσουργούς αλλά συγχρόνως ένα ύψιστο αντικείμενο ιστορικής εξερεύνησης και μελέτης.
Ο πανηγυρισμός της γενέθλιας επετείου ενός εξέχοντος προσώπου ήταν ξένη για εμάς τους Έλληνες αλλά και τους Ιουδαίους και τους Ρωμαίους συνήθεια. Αποτελούσε όμως συνήθεια για τους Αιγυπτίους. Εκ της Αιγύπτου λοιπόν εισήχθη το έθιμο αυτό, συγκεκριμένα από τον Μεγάλο Αλέξανδρο, στον δικό μας λαό και από εκεί στην Ρώμη. Για τους χριστιανούς αποτελούσε εορτή και τιμώνταν ως γενέθλια μέρα μιας νέας ζωής η ημέρα θανάτου των μαρτύρων μέχρι τα τέλη του Β’ αιώνα , όπου όπως μαρτυρεί ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς άρχισαν και οι Έλληνες να γιορτάζουν την επέτειο γέννησης του Σωτήρα, αρχικά χωρίς να την διακρίνουν από αυτή των Φώτων. Πρώτη η δυτική εκκλησία καθιέρωσε ξεχωριστή μέρα εορτής της γέννησης και καθόρισε την 25η Δεκεμβρίου, συνήθεια που μεταφέρθηκε στην Ανατολή από τον Ιερό Χρυσόστομο στα τέλη του Δ΄ αιώνα .
Αυτή λοιπόν την σπουδαία ημέρα της εορτής των Χριστουγέννων, τι όμορφο είναι να βλέπουμε όλα τα μέλη της οικογένειας - ακόμη και αυτά που για λόγους ανάγκης συνήθως απουσιάζουν- συναθροισμένα γύρω από το γιορτινό τραπέζι! Πόσο ωραίο είναι να ψέλνουμε και να τραγουδάμε ύμνους γλυκείς, να ασχολούμαστε με τα διάφορα ήθη και έθιμα που κατά τόπους τηρούνται χρόνια τώρα στην πατρίδα μας!
Έθιμα που με νύχια και δόντια προσπαθούμε όλοι να διατηρήσουμε από περιοχή σε περιοχή, από γωνία σε γωνία. Το χριστόψωμο που με τόση ευλάβεια ζυμώνεται, ιστορίες και πράξεις που αφορούν στους περιβόητους καλικάτζαρους, το τάισμα της βρύσης όπου κοπέλες αφήνουν στην πιο κοντινή βρύση βούτυρο, ψωμί και τυρί παίρνοντας το αμίλητο νερό, η σφαγή του γουρουνιού, το χριστόξυλο που σιγοκαίει στα τζάκια της Μακεδονίας από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τα Φώτα ζεσταίνοντας κατά την παράδοση το θείο βρέφος, είναι μερικά από τα πάμπολλα εορταστικά έθιμα της πατρίδας μας.
Θα ρωτήσει όμως κάποιος : και αν δεν υπάρχει οικογένεια? Και αν δεν υπάρχουν χρήματα για να εορταστούν ενδόξως τα Χριστούγεννα? Τότε αποκλειόμαστε από την χαρά ??? Ω! Όχι! Δεν είναι μόνο αυτή η κοσμική χαρά που κάνει τις καρδιές να σκιρτούν αλλά η μεγάλη χαρά των Χριστουγέννων την οποία πρώτοι οι ποιμένες γεύτηκαν, είναι ο ερχομός στον κόσμο μας του Θεανθρώπου Κυρίου!
Με την γέννηση του Κυρίου παύει η ανθρωπότητα να είναι δούλη της αμαρτίας, παύει η βασιλεία του σκότους, παύει η αγριότητα και ο υλισμός απέναντι στον ουράνιο νόμο της αγάπης!
Ας αισθανθούμε λοιπόν οι ανά τον κόσμο Χριστιανοί την χαρά και την ευτυχία του μηνύματος της γέννησης του Σωτήρα και ας αγκαλιάσουμε όλοι μας τον συνάνθρωπο, δίνοντας αγάπη ως μια ευκαιρία εξανθρωπισμού μας από την αλλοτρίωση της ρέουσας πραγματικότητας.
Χρόνια πολλά και καλά!

Χαράλαμπος Θ. Καραπάνος
Αρχισυντάκτης Μουσικολογικού – Εκκλησιαστικού
* Μέλους Δ.Σ ΕΛ.Μ.Ε, Αρχισυντάκτη του περιοδικού "ΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙ"

Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον «Άνθιμο Αρχιδιάκονο»

Ο σύλλογος ιεροψαλτών και φίλων βυζαντινής μουσικής «Άνθιμος ο Αρχιδιάκονος» εξέλεξε προσφάτως το νέο διοικητικό του συμβούλιο. Νέο για δύο λόγους, τόσο γιατί η ανάδειξή του προσφάτως πραγματοποιήθηκε όσο και γιατί πλέον υπήρξε εναλλαγή προσώπων και μάλιστα με νέους σε ηλικία συναδέλφους.
Τα μέλη του συλλόγου και γενικά οι φίλοι και ρέκτες της ψαλτικής προσδοκούν πολλά από το νέο όργανο που φαίνεται ότι και διάθεση για δουλειά έχει και νέες ιδέες κομίζει. Δείγμα πρώτης γραφής ο διαδικτυακός χώρος του συλλόγου που ακούει στο όνομα «ψαλτωδία» (www.psaltodia.blogspot.com).
Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ως εξής :
Πρόεδρος : Χρήστος Μουσελίμης
Αντιπρόεδρος : Ανδρέας Αγγελής
Γραμματέας : Παναγιώτης Κουτσούκης
Ταμίας : Καρόπουλος Γεώργιος
Μέλος : Γεωργακόπουλος Ηλίας
Αναπληρωματικά μέλη :
Ιωάννης Γκιάφης & Ασπρογιάννης Βαγγέλης
Δεν είναι τυχαίο ότι αναδείχτηκαν νέοι άνθρωποι που προσφέρουν στο χώρο της μουσικής παράδοσης και της ορθόδοξης εκκλησίας δείγμα της προσφοράς των οποίων είναι και η εθελοντική συμμετοχή τους ως συντάκτες στο περιοδικό μας ,συντάκτες θεολογικού Παναγιώτης Κουτσούκης, Ιωάννης Γκιάφης & Ασπρογιάννης Βαγγέλης, συντάκτες μουσικολογικού : Ανδρέας Αγγελής & Χρήστος Μουσελίμης.
Το «ΨΑΛΤΗΡΙ» εύχεται ολόψυχα δύναμη για δουλειά και προσφορά στο νέο διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου δηλώνοντας παρόν σε κάθε προσπάθεια που αφορά στην θεία τέχνη του δαμασκηνού.