Λίγα λόγια για την κατάνυξι... του:Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη ΑΙΤ/ΝΙΑΣ κ.κ. ΚΟΣΜΑ

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο δεύτερο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων μάς διασώζει την ομιλία του Αποστόλου Πέτρου προς τους Ιουδαίους, ακριβώς μετά το θαύμα της Πεντηκοστής στο υπερώον της Ιερουσαλήμ.
Μετά την ομιλία, γράφει ο Ευαγγελιστής Λουκάς στο βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων, "ακούσαντες κατενύγησαν τη καρδία...". Όταν άκουσαν αυτά τα αφυπνιστικά λόγια του Αποστόλου Πέτρου, ήλθαν σε κατάνυξι, συγκινήθηκαν βαθειά.
Μέσα από όλα αυτά διαφαίνεται η ευλογημένη κατάστασις της κατανύξεως, η οποία ιδιαιτέρως αυτές τις ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι αναγκαία και σωτήρια για όλους μας.
Τι είναι κατάνυξις;
Κατάνυξις είναι η ιερά συγκίνησις πού νοιώθουμε στην καρδιά μας όταν συναισθανθούμε τα αμαρτήματά μας εμπρός στο Θεό. Είναι το άγιο και θερμό συναίσθημα που σπάζει την πέτρινη καρδιά μας, που την μαλακώνει, που ανάβει μέσα μας φωτιά πνευματική, η οποία καίει τα αμαρτήματά μας, μας φωτίζει και μας βοηθάει να στρεφόμαστε ολόψυχα προς το Χριστό μας. Εκείνος που κατανύσ-σεται, φέρει το "εγώ" του προς τον Θεόν, ζει με τον Θεόν, εξαρτάται από το θέλημά Του. "Τούτω (τω Θεώ) η ψυχή συναφθείσα, αρρήτου ηδονής επαισθάνεται" λέει ο όσιος Νικήτας.
Έχει μεγάλη σημασία για την πνευματική μας ζωή η κατάνυξις. Ο Άγιος Συμεών, ο νέος Θεολόγος, γράφει: "Εργασίας εστί καρπός η κατάνυξις και καρπών πρόξενος μάλλον δε ποιητική πασών των αρετών και δημιουργός αύτη καθέστηκε, καθώς πάσα Γραφή θεόπνευστος μαρτυρεί".
Χωρίς κατάνυξι δεν μπορούμε να μελετήσουμε Αγία Γραφή ή ένα πνευματικό βιβλίο, δεν μπορούμε να προσευχηθούμε, να εκκλησιασθούμε, να λατρεύσουμε το Θεό μας, να ζήσουμε την αναγκαία για την σωτηρία μας άσκησι, την αληθινή μυστηριακή ζωή.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, για να φανερώσει την σπουδαιότητα της κατανύξεως, γράφει: "Δεν θα μας κρίνει ο Θεός αν δε θαυματουργήσουμε, θα μας κρίνει όμως αν δεν ταπεινωθούμε και δεν κατανυγούμε για να αισθανθούμε τις αμαρτίες μας και να οδηγηθούμε στη μετάνοια".
Είναι ανάγκη λοιπόν, να προσέξουμε την σπουδαιότητα της κατανύξεως για την πνευματική μας προκοπή και σωτηρία και να φροντίσουμε να την αποκτήσουμε, μόνο όταν ταπεινώσουμε τον εαυτό μας και θερμάνουμε την καρδιά μας με την αγάπη του Χριστού μας. Οι ταπεινές ψυχές είναι δεκτικές στην κατάνυξι. Παράδειγμα αποτελεί ο Απόστολος Παύλος. Αγαπούσε πολύ το Θεό μας και ένοιωθε κατάνυξι και συνοχή καρδίας μέχρι δακρύων.
Επίσης, η αυτοσυγκέντρωσι και η αυτοεξέτασι θα μας καλλιεργήσει την κατάνυξι. Όταν βαδίζουμε απρόσεκτα, όταν πολυλογούμε, όταν αστειευόμαστε συνεχώς, όταν δεν συγκεντρωνόμαστε για να μελετήσουμε, να προσευχηθούμε, να συζητήσουμε σοβαρά και υπεύθυνα, και όταν ακόμη εισερχόμαστε στον Ιερό Ναό με κομπασμό, με θρασύτητα, με αναίδεια, με απρόσεκτο βλέμμα και επιπολαιότητα, τότε δεν μπορούμε να κατανυγούμε.
Αν μάθουμε να αγαπάμε το "ταμείον", αν εκεί συγκεντρώνουμε νου και καρδιά και με συναίσθησι ανακρίνουμε τον αμαρτωλό εαυτό μας και μιλάμε με προσοχή στον Κύριό μας συνειδητοποιούντες το τι κάνουμε εκείνη τη στιγμή, θα κατανυγούμε. Τότε θα ζούμε με συναίσθησι, θα αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας, θα θερμάνουμε την πίστι και αγάπη στο Θεό μας, θα Τον πλησιάζουμε πιο ζωντανά, θα Του μιλάμε πιο θερμά, πιο προσεκτικά. Τότε θα ακούμε το Θεό μας καλύτερα και η ωφέλειά μας θα είναι ασυγκρίτως μεγαλυτέρα.
΄Έχουμε αγώνα για να γνωρίσει η ψυχή μας την κατάνυξιν. Τώρα, την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αν μελετήσουμε καλά το Τριώδιο, θα βοηθηθούμε να προσεγγίσουμε την αρετή της κατανύξεως.
Ας το επιδιώξουμε όλοι μας.
**Το περιοδικό δεν υποστηρίζει, δεν έχει, το πολυτονικό πρόγραμμα υποστήριξης κειμένων.